Nho Tempranillo là giống nho chính trong những loại rượu vang đỏ nổi tiếng ủ gỗ sồi Mỹ lâu năm, hương vị đậm đà, của vùng Rioja, Tây Ban Nha. Rượu vang Tây Ban Nha từ lâu đã có tiếng là những loại rượu có giá cả phải chăng trên thế giới, và rượu vang thượng hạng làm từ Tempranillo, với tuổi đời lâu năm, có thể có giá chỉ bằng một phần nhỏ so với các loại rượu vang cùng chất lượng đến từ Bordeaux hoặc Thung lũng Napa.

Tempranillo là gì?

Tempranillo là một giống nho đỏ được trồng nhiều thứ ba trên thế giới. Nó đặc biệt phổ biến ở Tây Ban Nha, ở đó nó là loại nho chính để làm nên rượu vang đỏ Rioja. Bởi vì thường được pha trộn với các loại nho khác, Tempranillo không nổi tiếng như các loại nho đỏ khác như Merlot hay Pinot noir, nhưng nó có lịch sử lâu đời ở Tây Ban Nha trong việc làm ra các loại rượu vang phức tạp với thời gian ủ lâu năm.

Lịch sử của nho Tempranillo?

Tempranillo là một loại nho cổ, có niên đại ít nhất là thế kỷ thứ chín. Tempranillo có nguồn gốc từ bán đảo Iberia và phần lớn các đồn điền trồng nho này vẫn nằm ở Tây Ban Nha, mặc dù nó cũng là một thành phần thiết yếu của rượu vang Port của Bồ Đào Nha (một loại vang nâng độ nổi tiếng).

Tempranillo đã lan rộng đến các khu vực rượu vang Thế giới mới, đặc biệt ở các nước chịu ảnh hưởng của Tây Ban Nha như Mexico và California. Tên của Tempranillo có thể xuất phát từ “temprano” tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là “sớm”, do giống nho này chín vài tuần trước các loại nho khác ở Tây Ban Nha.

Đặc điểm của Tempranillo?

Nho Tempranillo có vỏ mỏng vừa phải tạo ra các loại rượu vang màu hồng ngọc. Tempranillo có độ sánh đặc trung bình nếu làm theo kiểu đơn chủng, nhưng nó thường được pha trộn với nho Garnacha, Mazuelo và Graciano để tạo ra một loại rượu vang mạnh mẽ hơn. Tempranillo có độ chua từ thấp đến trung bình và tannin mịn. Rượu vang Tempranillo thường có độ cồn vừa phải. Các chai vang tốt nhất làm từ Tempranillo có thể tồn tại trong nhiều thập kỷ.

Khu vực trồng và sản xuất rượu vang Tempranillo?

Tempranillo là một loại cây cứng cáp, năng suất cao và thích nghi với nhiều loại đất trồng. Đặc biệt nó thích đất cát, đá phấn, đất sét hoặc đất đá vôi. Mặc dù có thể phát triển rất tốt trong thời tiết nóng, Tempranillo cũng có thể chịu được khí hậu mát hơn so với nhiều loại nho đỏ Tây Ban Nha khác.

Phia Bắc Tây Ban Nha

Tempranillo rất thích hợp với các khu vực có độ cao, mát mẻ hơn một chút ở La Rioja Alta và Rioja Alavesa ở miền trung phía bắc Tây Ban Nha. Phía bắc Tây Ban Nha cũng là nơi có các khu vực ấm hơn với sự chênh lệch lớn về nhiệt độ ban ngày và ban đêm, điều này cho phép nho Tempranillo chín trong khi vẫn giữ được độ chua của chúng. Các khu vực phía bắc nơi Tempranillo phát triển mạnh bao gồm Navarra (tiếp giáp với Rioja); Toro, nơi nó được gọi là tinta de toro; và Ribera del Duero, nơi nó được gọi là tinto fino. Tempranillo cũng được trồng ở Catalonia, trên biên giới giữa Tây Ban Nha và Pháp, ở đó nó được gọi là ull de llebre.

Miền Trung Tây Ban Nha

Ở phía nam Rioja, trong các vùng rượu vang miền trung Tây Ban Nha gần Madrid, Tempranillo được gọi là cencibel. Không giống như nhiều loại nho đỏ Tây Ban Nha, Tempranillo không tích tụ quá nhiều nồng độ cồn ở vùng khí hậu ấm áp, vì vậy nó có thể được trồng ở những vùng nóng như Valdepeñas ở La Mancha, nơi nó thường được pha trộn với Cabernet Sauvignon chín muộn.

Bồ Đào Nha

Tempranillo là loại nho được trồng nhiều nhất ở Bồ Đào Nha, ở đó nó được gọi là tinta roriz (ở vùng Dão và Douro) hoặc aragonês (xa hơn về phía nam ở Alentejo). Giống nho Tempranillo, cùng với Nacional và Franca, là một trong những loại nho chính được sử dụng để sản xuất rượu vang Port, một loại rượu nâng độ nổi tiếng có ý nghĩa lịch sử của Bồ Đào Nha.

Do khả năng thích ứng với nhiều nhiệt độ và đất khác nhau, những người trồng nho đang thử nghiệm và đang thu được thành công với Tempranillo được trồng ở các vùng mới phổ biến như Texas, Monterey ở California và ở miền bắc Mexico.

Những Loại Rượu Được Làm Bằng Nho Tempranillo?

Mặc dù vẫn tồn tại các loại rượu vang đơn chủng được làm từ Tempranillo, chủ yếu loại nho này được làm theo kiểu pha trộn. Ở Rioja, Tempranillo là loại nho chính được sử dụng trong hỗn hợp gồm Mazuelo (còn được gọi là Carignan), Garnacha và Graciano. Tất cả những giống nho đó đều có tác dụng bổ sung độ cồn và cấu trúc cho Tempranillo.

Một số nhà sản xuất ở Rioja đang làm rượu vang hồng từ nho Tempranillo, nhưng đây là một hiện tượng tương đối mới.

Ở Bồ Đào Nha, Tempranillo được sử dụng để làm rượu Port, ở đó nó được trộn với các loại nho đỏ Touriga nacional và Touriga franca và sau đó được nâng độ (fortified) bằng rượu mạnh. Những loại rượu này có màu từ hồng ngọc đậm đến nâu vàng tùy thuộc vào độ tuổi, nhưng tất cả đều có vị ngọt và nồng độ cồn cao.

Các phân loại của rượu vang Tempranillo?

Các loại rượu Tempranillo lâu đời và đắt tiền nhất đều được sản xuất ở vùng Rioja. Rượu vang Rioja DO (deminación de origen) được phân loại theo khoảng thời gian chúng đã trải qua quá trình lão hóa, thay vì phân loại dựa trên các địa điểm trồng nho như ở Burgundy. Các nhà sản xuất tốt nhất sẽ ủ rượu của họ lâu hơn mức tối thiểu mà Consejo Regulador, nhóm quản lý hệ thống phân loại DO, yêu cầu. Rượu vang từ Rioja được dán nhãn “Joven” thì hoặc còn trẻ, chưa qua thời gian đóng thùng và không thuộc hệ thống phân loại.

Yêu cầu lão hóa cụ thể

• Rượu vang Crianza: phải được ủ tối thiểu một năm trong thùng, sau đó một năm trong chai.
• Rượu vang Reserva: phải được ủ ít nhất một năm trong thùng, sau đó là ủ trong chai. Tổng thời gian của 2 quá trình ít nhất ba năm trước khi rượu được xuất xưởng.
• Rượu vang Gran Reserva: phải được ủ tối thiểu hai năm trong thùng và ba năm trong chai trước khi rời khỏi nhà máy rượu. Những loại rượu này có thể uống ngay khi xuất xưởng nhưng có thể trữ lâu hàng chục năm.

Tempranillo có hương vị như thế nào?

Rượu vang không tăng cường làm từ Tempranillo hầu như luôn luôn khô. Tempranillo được biết đến với kết cấu sang trọng và hương thơm phức tạp và hương vị từ vị khoáng (mặn), trái cây đến hương gỗ sồi.

Một số ghi chú hương vị khoáng của Tempranillo bao gồm: Lá thuốc lá, đất, da thuộc…
Một số ghi chú hương vị trái cây của Tempranillo bao gồm: Mận, dâu, quả anh đào,…
Một số ghi chú hương vị gỗ sồi (thường của Mỹ hơn là của Pháp) bao gồm: Dừa, Vanilla, Caramen, thì là,…

Rượu vang tăng cường làm bằng Tempranillo, chẳng hạn như rượu Port, có độ cồn rất mạnh và đậm ngọt, với hương vị của các loại hạt và caramel hoặc sô cô la và quả mọng, tùy thuộc vào phong cách.

Làm thế nào để bạn kết hợp và phục vụ rượu Tempranillo?

Không khó để biết cách kết hợp thức ăn và tempranillo. Vị ngọt và hương vị trái cây của rượu vang bổ sung cho nhiều món ăn, từ thịt nướng đến các món ăn từ nước sốt cà chua đến món cơm thập cẩm. Độ chua và tannin vừa phải của Tempranillo cũng có thể hài hòa với các loại thực phẩm chứa nhiều gia vị.

Vào một bữa tối với nhiều món kết hợp, hãy phục vụ Tempranillo trước những loại vang đỏ có cấu trúc mạnh mẽ khác như Cabernet Sauvignon. Các loại vang Rioja ủ kỹ có thể là một sự kết hợp đáng ngạc nhiên với các loại pho mát béo ngậy như Gouda lâu năm, mang lại hương vị caramel và nấm cục.